Budzą zachwyt i przyciągają chmary motyli. Te bujne kwiaty to hit nowoczesnych ogrodów
Czosnki ozdobne budzą zachwyt – nie da się przejść obok nich obojętnie, kiedy kwitną. Są efektowne i niezwykle dekoracyjne. Należą do mojej ulubionej grupy baśniowych kwiatostanów. Jak każda roślina, mają jednak swoje zalety i wady – mówi Mateusz Kałafut, autor bestselerowej książki "Bylinowy ogród bez trawnika" oraz projektant bylinowych ogrodów.

Zapraszamy do lektury kolejnego artykułu, którego autorem jest Mateusz Kałafut. W tej części przyjrzymy się bliżej niezwykłym, niemal baśniowym akcentom w aranżacji ogrodów, które potrafią całkowicie odmienić charakter każdej rabaty i wprowadzić do nich odrobinę magii.
Tekst: Mateusz Kałafut
Sekrety udanego sadzenia
Te rośliny cebulowe, które zakwitają od maja do lipca, rzadko są atakowane przez choroby i szkodniki. Ich paleta barw rozciąga się od bieli do różnych odcieni fioletu, a wysokość jest bardzo zróżnicowana – od 20 cm w przypadku czosnku karatawskiego aż do 150 cm u czosnku olbrzymiego. Uwielbiają stanowiska wyłącznie słoneczne; w cieniu ich łodygi są słabsze, a kule mniejsze. Są to rośliny miododajne, wymagające gleby przepuszczalnej, ale żyznej (najlepiej piaszczysto-gliniastej). Glina w okresie wegetacji zatrzyma wodę na dłużej, natomiast piasek odprowadzi jej nadmiar podczas spoczynku roślin jesienią i zimą.
1 z 1

Podlewamy je jedynie wiosną, w okresie intensywnego wzrostu. Nawozimy również wiosną – najpierw, kiedy rosną liście, a następnie, gdy zawiązują się pąki. Cebule sadzi się jesienią, od połowy września do połowy listopada. Należy przy tym bacznie obserwować pogodę i temperaturę – ziemia nie może być zamarznięta. Najlepiej wyczuć moment na około dwa tygodnie przed większymi mrozami. Jeśli chodzi o głębokość sadzenia: większe cebule wysokich odmian umieszczamy na głębokości ok. 15–20 cm, a mniejsze na ok. 7 cm. Cebule wykopujemy latem co 3 lata. Po osuszeniu przechowujemy je w torfie bądź trocinach (np. w kartonie) aż do września.
Uważam czosnki za rośliny bardzo bezproblemowe. Świetnie uzupełniają kompozycje i dodają im wyrazu. Dzięki swojemu kształtowi pasują zarówno do ogrodów nowoczesnych, jak i sielskich czy naturalnych – one po prostu pasują wszędzie. Jako projektant skupiłem się na kilku odmianach tej wspaniałej rośliny. Zaliczam je do kategorii „baśniowych”, a szczególnym faworytem jest czosnek ’Ambassador’ (Allium ’Ambassador’). Kwitnie on w czerwcu, przybierając niesamowitą, piękną purpurę przechodzącą w fiolet. Jego mocne łodygi osiągają zazwyczaj ok. 110 cm wysokości, choć zdarza się, że przekraczają nawet 150 cm.
1 z 1

Król czerwcowych rabat
’Ambassador’ to czosnek idealny. Jego kształt oraz liczba miniaturowych kwiatów tworzących idealnie geometryczną kulę są obłędne. Kwiatostan jest zawsze pełny, nawet jeśli w kolejnych latach osiąga nieco mniejsze rozmiary (zwykle buduje kule do ok. 20 cm średnicy). Kwitnąc w czerwcu, a nawet zahaczając o lipiec, idealnie komponuje się z bylinami, które zasłaniają jego obumierające liście. Rabaty zyskują wtedy magiczny czar, a cała kompozycja staje się istnym dziełem sztuki – można na nią patrzeć bez końca.
Odmiana ta doskonale nadaje się na kwiat cięty (potrafi utrzymać się w wazonie do kilkunastu dni), a przekwitłe kwiatostany warto wykorzystać do suchych bukietów.
1 z 1

Ten czosnek to mój najpiękniej kwitnący, geometryczny i niezwykle charakterystyczny akcent na rabacie. Kocham jego barwę, kształt, idealną wielkość oraz sztywność, dzięki której nie potrzebuje podpór. Minusem jest jednak to, że jego liście szybko zasychają (osobiście regularnie je przycinam w miejscach zasychania). Kolejną wadą jest cena – to jeden z najdroższych czosnków na rynku. Trzeci i kluczowy minus: z każdym rokiem po nasadzeniu roślina daje mniejsze kwiatostany. Niestety, aby przywrócić jej zdolność do budowania wielkich kul, trzeba poświęcić kwiatostan i wyciąć go w momencie, gdy tylko wypuści pęd z cebuli. Należy wtedy mocno nawozić roślinę, aby zbudowała jak największą część podziemną. Trzeba również w tym samym roku wykopać cebulę, wysuszyć ją i posadzić jesienią w innym miejscu niż dotychczas.
Magnes na motyle
Drugim pięknym i magicznym gatunkiem jest czosnek główkowaty (Allium sphaerocephalon). Jest niezwykle wdzięczny – zakwita zawsze, nawet z cebul przybyszowych. Nie wykopuję go, dzięki czemu rośnie niezawodnie przez wiele lat w tym samym miejscu. To roślina niemal bezobsługowa. Ma jajowaty kwiatostan, który zanim się wybarwi, jest pięknie zielony, a potem kwitnie dwubarwnie od wierzchołka ku dołowi.
1 z 1

Choć jego główki są średniej wielkości (ok. 4 cm średnicy), to pozostają bardzo widoczne, ponieważ rosną licznie. Są wysoce miododajne, wręcz oblepione motylami i innymi zapylaczami. Osiąga wysokość od 60 do 80 cm. Jego łodygi potrafią się pokładać, ale zazwyczaj dzieje się tak tylko w pierwszych latach uprawy. Zakwita w czerwcu i utrzymuje zielono-purpurowe kule aż do początku sierpnia, co uważam za ogromny atut. To świetny „uzupełniacz” ogrodu bylinowego i prawdziwy magnes na owady. Aby zapobiec pokładaniu się młodszych cebul, należy sadzić go rzutowo między gęstymi bylinami, które stworzą dla niego naturalną podporę.
Czosnki ozdobne to rośliny uzupełniające – nie stanowią głównego szkieletu ogrodu, jednak wprowadzenie ich do aranżacji to zaproszenie do ogrodu prawdziwej magii. Kocham je i tworzę z nich kompozycje, które na długo zapadają w pamięć i serce.
1 z 2

2 z 2


